Language : Farsi  |  English

  • پیشینه پژوهشی پایگاه بندیان درگز
     
    محوطه باستانی بندیان در سال 1369 در خلال تسطیح زمینهای کشاورزی توسط کشاورزان محلی شناسایی گردید. شروع پژوهشهای باستان شناختی  در محوطه باستانی بندیان در سال 1373 صورت گرفت و به مدت 11 فصل به سرپرستی استاد مهدی رهبردر آن ادامه یافت. این کاوشها در سه پشته تقریبا مجزا از یکدیگر انجام گرفت که در وهله نخست در پشته مرکزی یا تپه (A) آغاز گردید. کاوشهای انجام گرفته؛ آتشکده ای مجلل و شاهانه ازقرن پنجم میلادی و همزمان با سلطنت بهرام گور را در معرض محققان قرار داد. در تالار وسیع این آتشکده، صحنه هایی از یک واقعه تاریخی در قالب گچبری به تصویر کشیده شده اند که از حیث مطالعه مناسبات امپراطوری ساسانی با اقوام شمال شرقی بسیار اهمیت دارد. گچبریهای مذکور در قالب هفت صحنه: شکار، جنگ، پیروزی، آیینی، معرفی شخصیتها، تاج ستانی و در نهایت صحنه ضیافت به تصویر درآمده است و مضمون کلی آنها حمله هیاطله به مرزهای شمال شرقی ایران و شکست آنها توسط بهرام گور در نبردی سرنوشت ساز و در نهایت انتخاب دست نشانده ای در میان آنها را شامل می گردد.از سویی دیگر چندین کتیبه در بخشی از تالار آتشکده که از سوی کاوشگر بندیان به محراب نامگذاری گردیده است شناسایی خوانش شده است که بر اساسا آن این مکان دستگردی بوده است که بهمراه مرو تحت حاکمیت دژبانی قرار داشته است.  از دیگر قسمتهای این آتشکده میتوان به اتاق نذورات، اتاق استودانها، برشنومگاه و فضای مرکزی آتشکده با آتشدان گچی کم نظیری اشاره کرد که کلیت مجموعه ای با بخش بندیهای مجزا و در عین حال در هم تنیده را در بر می گیرد. 
    تپه ( B) دیگر پشته ای است که در خلال پژوهشهای باستان شناختی شناسایی گردید و برج خاموشانی از دوره ساسانی معرفی می نماید که در نوع خویش بسیار منحصر به فرد است.از نطقه نظر معماری اساس برج، با چینه و ب هصورت توپر ساخته شده است. تاسیسات روی برج از ارتفاع 3 متری شروع می شود که شامل یک راهرو ذوذنقه ای شکل ( a) و یک فضای گرد (b) است که منحصرا برای دسترسی به فضاهای d و e ایجاد شده و اتاق کوچک  c که با توجه به اشیاء بدست آمده از داخل آن، به عنوان انباری مورد استفاده بوده است. هنگام کاوش، در کف همه فضاها، خشتهای نیمه که به صورت عمودی ریخته شده بودند، جلب توجه می کرد. مفهوم آن این است که همه فضاهای روی برج، دارای سقف بوده اند. همه قسمتهای فضای e که دارای سکوهای ممتد و کم ارتفاع و یک چاه و سه کانال بود، اندودی از گچ داشت و بقیه فضاها یعنی  a,b,c,d با گل اندود شده بودند. 
     تپه (c) سومین بخشی است که در خلال کاوشهای باستان شناسی بدست آمده است و در آن میتوان چندین دوره و فاز استقراری را از دوره ساسانی تا دوره ایلخانی شناسایی نمود. در این میان مهمترین بخش مربوط به تالاری با چندین جرز مربع شکل است که گویا در زمان آبادانی طاق آهنگی را تشکیل می داده است و دوره ساخت آن را به خسرو اول نسبت داده اند.
     یاریم تپه دیگر تپه باستانی است که در 500 متری شمال نیایشگاه بندیان و در ساحل غربی رودخانه درونگر قرا رگفته است، ارتفاع تقریبی این محوطح بالغ بر 35 متر است بخشهای قابل توجهی از آن در زیر روسبات مدفون است و میتوان شواهدی از فرهنگهای باستانی از جمله آنو و نمازگاه را در میان داده های سطحی آن مشاهده نمود. نخستین بار شادروان دکتر مهدی نگهبان در سال 1347 این تپه را شناسایی و به ثبت ملی رساند هر چند گزارشی از محوطه بندیان داده نمی شود. پس از آن در سال 1390 پروژه بررسی سیتماتیک سطح یاریم تپه توسط آقای محمد شیخ انجام گرفت که در خالا آن داده های بدست آمده در قالب پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد مورد تحلیل قرار گرفت.

     
     

لینک های مرتبط سایت موزه بندیان درگز شبکه های اجتماعی تماس با ما
استان خراسان رضوی - شهرستان درگز - سایت گردشگی موزه بندیان درگز
تلفن تماس : 46232116 051
دورنگار : 46232117 051
ایمیل : contact@bandiandargaz.ir